Skip to Main Content

Zasady komponowania posiłków

 

Podstawową zasadą komponowania posiłków w Twojej diecie jest ich urozmaicenie. Przy planowaniu zbilansowanych posiłków obiadowych, możesz kierować się następującymi zasadami:

  • ½ talerza zajmują nieskrobiowe warzywa;
  • ¼ talerza zajmuje chude mięso lub inne produkty białkowe;
  • ¼ talerza zajmują pełnoziarniste produkty zbożowe lub skrobiowe warzywa;
  • dodatkowo porcja owoców i/lub produktu mlecznego.
 

Nieco inaczej powinien wyglądać talerz śniadaniowy. Pamiętaj, aby na śniadanie wybierać produkty o niskim indeksie glikemicznym, zawierające białko i błonnik pokarmowy. Po spożyciu śniadania jest największy problem z utrzymaniem glikemii w prawidłowym zakresie. Wysokowęglowodanowe śniadanie podniesie ją jeszcze bardziej. Przy porannym posiłku unikaj mleka, zup mlecznych, słodkich jogurtów, miodu, dżemu, melasy, owoców (świeżych i suszonych), soków owocowych, słodkich napojów, pieczywa cukierniczego, słodkich bułek oraz gotowych do spożycia produktów zbożowych, np. owsianek instant.

Proporcje węglowodanów, białek i tłuszczów (makroskładniki)

Nie ma idealnych proporcji makroskładników, odpowiednich dla wszystkich kobiet ciężarnych z cukrzycą ciążową. Ilość białka, tłuszczu i węglowodanów w Twojej diecie powinna być wyliczona indywidualnie.

Udział energii z poszczególnych makroskładników może wynosić:

  • węglowodany 40% - 50% całkowitej ilości energii;
  • białko 20% - 30% całkowitej ilości energii;
  • tłuszcze 20% - 30% całkowitej ilości energii, w tym <10% z tłuszczów nasyconych.
 

Węglowodany

Największy wpływ na stężenie cukru we krwi mają węglowodany.
Występują one przede wszystkim w produktach skrobiowych, ale również w owocach, nasionach roślin strączkowych, warzywach i produktach mlecznych. Ze względu na budowę chemiczną wyróżniamy węglowodany złożone oraz węglowodany proste (cukry). Węglowodany złożone są niezbędne w prawidłowo zbilansowanej diecie. Spożycie węglowodanów prostych, które znajdziemy w słodyczach, wyrobach cukierniczych, owocach, sokach owocowych, powinno być ograniczane.

Białko

Białko nie prowadzi do wzrostu stężenia cukru we krwi. Źródłem białka w diecie kobiety ciężarnej powinny być produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso, ryby, drób, jaja, pasteryzowane mleko i produkty mleczne) oraz produkty pochodzenia roślinnego (rośliny strączkowe, orzechy, produkty zbożowe).

Tłuszcze

Tłuszcze to najbardziej kaloryczne składniki diety. Rekomendowane są oleje roślinne (rzepakowy, sojowy, oliwa z oliwek), a jeśli nie ma przeciwwskazań – także masło.

PAMIĘTAJ!

Diety bardzo niskowęglowodanowe – w tym ketogenne – nie są zalecane kobietom w ciąży. Minimalna ilość węglowodanów w diecie kobiety ciężarnej powinna być większa niż 180g w ciągu dnia.

 

Źródła:

  • Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2021. Diabetologia Praktyczna 2021. tom 7, nr 1.
  • Opracowanie powstało i jest spójne z elementem programu edukacyjnego „Słodkie Mamy”: Książeczka samokontroli dla kobiet z cukrzycą ciążową. Autorzy opracowania: dr n. med. Barbara Katra, Klinika Chorób Metabolicznych Szpital Uniwersytecki w Krakowie; prof. dr hab. n. med. Maciej Małecki, Katedra i Klinika Chorob Metabolicznych, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum; prof. dr hab. n. med. Ewa Wender-Ożegowska Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych, Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu